Wat is warmteterugwinning in de koeltechniek?

Een koelinstallatie heeft als doel warmte te onttrekken aan een ruimte of product, bijvoorbeeld een koelcel of productieproces. Dit gebeurt via het koudemiddel, dat warmte opneemt en transporteert. Tijdens dit proces wordt de opgenomen warmte afgegeven bij de condensor. Normaal gesproken wordt deze warmte via lucht of water afgevoerd naar de omgeving. Dit is noodzakelijk om te kunnen blijven koelen, maar betekent ook dat waardevolle energie verloren gaat. Warmteterugwinning speelt hierop in door deze restwarmte gecontroleerd op te vangen en beschikbaar te maken voor hergebruik.

Bij warmteterugwinning wordt een warmtewisselaar geplaatst in of nabij het condensorcircuit van de koelinstallatie. Deze warmtewisselaar vangt de vrijgekomen warmte op en draagt deze over aan een ander medium, zoals water of lucht.

De herwonnen warmte kan vervolgens worden gebruikt voor:

• Ruimteverwarming
• Verwarming van water
• Procesverwarming binnen een bedrijf

Een praktisch voorbeeld is een koelinstallatie waarvan de restwarmte wordt ingezet om kantoren of productieruimtes te verwarmen. Zo levert één installatie zowel koude als warmte.

Binnen de koeltechniek worden verschillende vormen van warmteterugwinning toegepast:

Directe warmteterugwinning

De warmte van de condensor wordt direct benut voor verwarming. Dit is een efficiënte oplossing wanneer er gelijktijdig koel- en warmtevraag is.

Indirecte warmteterugwinning

De warmte wordt eerst overgedragen aan een tussenmedium, zoals water of glycol, en daarna ingezet op een andere plek in het gebouw of proces.

Combinatiesystemen

Bij combinatiesystemen zorgt een slimme regeling ervoor dat de beschikbare warmte optimaal wordt verdeeld tussen koeling en verwarming, afhankelijk van de actuele vraag.

Welke oplossing het meest geschikt is, hangt af van de installatie, het gebruik en de warmtevraag.

Warmteterugwinning is vooral interessant op locaties waar continu of gelijktijdig gekoeld en verwarmd wordt. Denk hierbij aan:

• Productieomgevingen
• Supermarkten en distributiecentra
• Zorginstellingen
• Agrarische bedrijven
• Industriële toepassingen

In deze situaties kan de vrijgekomen warmte vrijwel direct nuttig worden ingezet, wat het rendement van de installatie aanzienlijk verhoogt.

Het toepassen van warmteterugwinning in de koeltechniek biedt meerdere voordelen. Zo zorgt het voor energiebesparing. Er is namelijk minder externe energie nodig voor verwarming. Door de besparing van deze energie is warmteterugwinning goed voor het klimaat en rendement. Voor bedrijven betekent dit een efficiëntere bedrijfsvoering met een lagere ecologische voetafdruk.

Door stijgende energieprijzen en strengere wet- en regelgeving wordt efficiënt energiegebruik steeds belangrijker. Warmteterugwinning draagt hier direct aan bij door verspilling van restwarmte te voorkomen.

Daarnaast combineert warmteterugwinning goed met duurzame ontwikkelingen zoals:

• Natuurlijke koudemiddelen
• Energiezuinige koelinstallaties
• Duurzaam gebouwbeheer

Hiermee vormt warmteterugwinning een belangrijke bouwsteen voor toekomstbestendige koeltechniek.

U kunt zelf bijdragen aan een efficiëntere werking van uw koelinstallatie. Het begint met periodiek onderhoud door een gecertificeerde koeltechnische partij. Daarnaast helpen eenvoudige visuele controles, het schoonhouden van de omgeving van de installatie en het monitoren van energieverbruik om afwijkingen tijdig te signaleren. Een vast onderhoudscontract met duidelijke rapportages geeft inzicht en zorgt voor continuïteit.

Warmteterugwinning is met name interessant wanneer:

• Er gelijktijdig koel- en warmtevraag is
• Energie-efficiëntie een belangrijke rol speelt
• Er wordt gekeken naar verduurzaming van installaties
• Nieuwbouw of renovatie wordt overwogen

Een goede analyse van de installatie en het gebruik is essentieel om te bepalen of warmteterugwinning rendabel is.